Het hantavirus houdt Nederland in zijn greep. Dreigt een nieuwe pandemie? 

In dit artikel:

Twee zieke opvarenden van een cruiseschip zijn deze week naar Nederland overgebracht; een ligt in het LUMC in Leiden, de ander in het Radboudumc in Nijmegen. Beide bleken besmet met het Andes-hantavirus. De WHO meldde donderdag dat minstens vijf opvarenden geïnfecteerd zijn, onder wie twee Britten. Arts-microbioloog en viroloog Ann Vossen (LUMC), die betrokken is bij de zorg voor één patiënt, zegt dat zij zich geen grote zorgen maakt: “Het hantavirus is heel moeilijk overdraagbaar van mens op mens.”

Ziekenhuispersoneel hanteert strikte isolatie- en beschermingsmaatregelen vergelijkbaar met covidprotocollen: verzorgers dragen schort, mond-neusmasker, bril en handschoenen, en patiënten liggen in een isolatiekamer met sluis. Bezoek van familie is toegestaan, maar onder dezelfde strikte regels. Voor privacy kan Vossen geen details geven over de toestand van de patiënt.

Het Andesvirus is bijzonder binnen het hantavirus‑gezin omdat er bevestigde gevallen bekend zijn van overdracht tussen mensen, maar dat gebeurt in de praktijk alleen bij zeer intensief en nauw contact (bijvoorbeeld partners die samen in één bed slapen). De meeste hantavirussen — en ook de varianten die algemeen in Nederland voorkomen — worden uitsluitend via knaagdieren overgedragen: door inademing van stof dat besmet is met urine of uitwerpselen van muizen/ratten. Besmetting kan optreden wanneer bijvoorbeeld opgeveegd nestmateriaal stofwolken veroorzaakt.

Het Andesvirus heeft een lange incubatietijd; ziek worden kan pas tot zestig dagen na blootstelling optreden, wat betekent dat nauwe contacten lang in quarantaine kunnen moeten blijven. Hoewel elk virus kan muteren, benadrukt Vossen dat de kans op een variant die wél gemakkelijk tussen mensen verspreidt klein wordt geacht; het Andesvirus voelt zich vooral op zijn plek in knaagdieren.

Viroloog Marion Koopmans uitte kritiek op wat zij omschrijft als buitensporige media-aandacht rond de uitbraak; Vossen zegt te begrijpen dat het nieuws veel belangstelling trekt, maar waarschuwt dat onnodige maatschappelijke onrust niet nodig is. Conclusie: vanwege de beperkte mens‑op‑mensoverdracht en de bekende rodentaire oorsprong is het risico op een grote pandemie volgens betrokken virologen verwaarloosbaar, maar ziekenhuizen nemen streng voorzorgsmaatregelen en contacten worden nauwgezet gevolgd.